Jewhen Jefremow

Kijów / Ukraina

Profesor katedry historii muzyki ukraińskiej i folklorystyki muzycznej Państwowej Akademii Muzycznej w Kijowie, doktor sztuki, w uznaniu zasług uhonorowany tytułem Zasłużony dla Sztuki Ukrainy, założyciel i lider zespołu „Drewo”. Od blisko czterdziestu lat prowadzi badania nad tradycjami śpiewaczymi Polesia, Podola oraz lewobrzeżnego Naddnieprza. W centrum szczególnego zainteresowania badawczego J. Jefremowa znalazł się region Kijowskiego Polesia, gdzie od 1978 roku prowadził intensywne badania terenowe, a który po katastrofie radioaktywnej w 1986 stał się Czarnobylską Zoną. Prace naukowe J. Jefremowa obejmują zagadnienia związane z charakterystycznymi rysami i stylami wykonawczymi różnych regionów Ukrainy, gatunkową typologią pieśni oraz charakterystyką form ludowego wielogłosu. Prace naukowe poświęcone są również problemom semantyki dawnych śpiewów obrzędowych oraz metodyki edukacji muzycznej w oparciu o pieśni ludowe. Poza naukową, akademicką i koncertową aktywnością związaną głównie z działalnością zespołu “Drewo” J. Jefremow, prowadzi również zajęcia w ramach „klas mistrzowskich” na Ukrainie i poza jej granicami. Współpracuje z Fundacją Muzyka Kresów od 1991 roku.

Tradycyjny śpiew przypomina mowę. Akademicki śpiewak na co dzień mówi innym głosem. Bardzo często podczas rozmowy trudno jest stwierdzić, jaki ma głos. Bywa, że mówi niskim głosem, a okazuje się, że jest tenorem. W folklorystycznym śpiewie jest tak jak w rozmowie – śpiewa się tak jak się mówi, tyle że z większym zaangażowaniem emocjonalnym. Śpiew ten zbliża się do okrzyku. Jest to związane z tym, że musiał kiedyś lecieć bardzo daleko – pokonać odległość od wsi do wsi, od lasu do wsi. To śpiew, który jest częścią otaczającej przyrody, zapełnia jej przestrzeń.

W ramach Festiwalu Najstarsze Pieśni Europy 2018 Jewhen Jefremow poprowadzi zajęcia poświęcone ukraińskim pieśniom tradycyjnym. Uczestnicy zajęć: Dominik Bojar, Andrzej Gołoś, Jacek Majewski, Jura Pastuszenko, Gert Roehrborn, Cezary Szymański, Mateusz Ptasiński i Wójciak wystąpią z Jewhenem Jefremowem podczas festiwalowego koncertu w dniu 7 października 2018 r.

Jewhen Jefremow
© Rozdroża 2018
Foto: Roman Reinfuss (ze zbiorów Muzeum Budownictwa Ludowego w Sanoku)